تحول اصل صلاحیت واقعی در لایحه جدید مجازات اسلامی با نگاهی تطبیقی

حسن پوربافرانی

 

جهت دانلود کلیک کنید….

 

 

چکیده:

در حقوق جزای بین الملل اصل بر صلاحیت سرزمینی است. در عین حال کشورها در
چند حالت استثنایی به توسعۀ قلمرو مکانی حقوق کیفری خود به خارج از قلمرو حاکمیت
هم مبادرت می کنند. به این معنا که درصورت ارتکاب جرم در خارج از قلمرو حاکمیت
خود، قوانین و دادگاه های خود را واجد صلاحیت رسیدگی به آن می دانند . یکی از این
موارد وقتی است که جرم ارتکابی در خارج، منافع اساسی و حیاتی آنها را در معرض خطر
می گویند . با « صلاحیت واقعی » قرار دهد. به صلاحیتی که در چنین حالتی ایجاد می شود
توجه به ماهیت و شدت جرایم موضوع اصل صلاحیت واقعی، کشورهای مختلف هیچ
محدودیت و شرطی را برای اعمال چنین صلاحیتی قائل نیستند، درحالی که در قوانین لازم
الأجرای فعلی ایران، برای اعمال آن شرط حضور مجرم در کشور به رسمیت شناخته شده
است. لذا دادگاه های ایران صلاحیت رسیدگی غیابی به جرایم موضوع صلاحیت واقعی را
ندارند. در تحولی مفید، این محدودیت در لایحه جدید مجازات اسلامی برداشته شده و
گستره منافع اساسی و حیاتی موضوع این اصل هم تا حدودی گسترش پیدا کرده است.